Thánh ngôn

LỜI CỦA ĐỨC ĐẠT-LAI LẠT-MA

Trích trong 108 lời dạy của đức Đạt-lai Lạt-ma - Hoàng Phong chuyển ngữ

25/03/2017

1. Điều cốt yếu cỏ thể mang lại hạnh phúc cho quý vị chính là biết hài lòng với những gì đang là chính mình trong những giây phút hiện tại. Sự toại nguyện bên trong nội tâm đó sẽ biến cải cảm quan của quý vị khi phóng nhìn vào vạn vật chung quanh, và nhất định quý vị sẽ cảm thấy sự an bình trong tâm thức.

2. Tập khắc phục tâm thức, là cách giúp mình sống hài hòa với chính mình và kẻ khác dù đang phải đối phó với bất kỳ một tình huống nào. Không có điều gì hay bất cứ ai có thể làm cho mình thấy bất hạnh, nếu mình có được một tâm thức minh mẫn, đã loại bỏ được những xúc cảm đối nghịch.

3. Nếu đã là một hành động nhân từ thì không thể nào có thể đánh giá nó là nhỏ hay lớn. Vì tất cả các hành động nhân từ đều góp phần vào việc xây dựng hòa bình trên thế giới. Điều hệ trọng duy nhất là hãy hiến dâng tất cả cho kẻ khác và lấy đó làm niềm hạnh phúc của mình. Phẩm tính lớn nhất của con người là lòng vị tha.

4. Tập nhẫn nhục là tập phát động lòng từ bi đối với những kẻ làm mình tổn thương nhưng không để họ tàn phá mình. Lòng từ bi là vị lương y tốt nhất để chữa lành tâm thức, giải thoát tâm thức khỏi sự bám víu và các xung năng đối nghịch.

5. Khổ đau không phải là phi lý và cũng không phải là vô ích. Đơn giản, đấy chỉ là kết quả của nghiệp mà thôi. Đấy là quy luật “Nguyên nhân và hậu quả chỉ phối các chu kỳ hiện hữu”. không phải dễ dàng để hiểu được điều này nếu không tin vào hiện tượng tái sinh. Tư duy và hành động của mình từ những kiếp sống quá khứ sẽ tạo ra hậu quả - có thể tích cực mà cũng có thể là tiêu cực. Tất cả đều tùy thuộc vào động cơ thúc đẩy làm phát sinh ra chúng. Nguyên tắc ấy lúc nào cũng đúng, đối với bất cứ một dân tộc nào hay trong một sứ sở nào. Những gì xảy ra với dân tộc Tây Tạng là kết quả của nghiệp. Thế nhưng điều đó không có nghĩa là không được phép tìm cách tái lập nhân quyền ở Tây Tạng, cũng như tính ngưỡng, nền triết học đặc thù và văn hóa ngàn năm tiêu biểu cho nền văn minh của chúng tôi. Tất cả đều phải được tôn trọng. Không nên nhầm lẫn nghiệp với định mệnh, mà phải rút tỉa kinh nghiệp từ các bài học trong cuộc sống hầu giúp mình biết hành động một cách tích cực và có trách nhiệm hơn.[1]

6. Nguyên tắc tương liên giữa chúng sinh và mọi hiện tượng cho thấy, cá nhân mình luôn liên kết với kẻ khác, với thiên nhiên, và vũ trụ này. Tất cả chúng ta đều lệ thuộc vào nhau, điều đó cho thấy chúng ta phải gánh chịu tránh nhiệm về cách suy nghĩ, phương cách sống, cũng như từng hành động thật nhỏ nhặt của mình, bởi vì tất cả những thứ ấy đều ảnh hưởng đến toàn thể vũ trụ. Hơn nữa, bởi vì tất cả những gì hiện hữu đều tương tác chặc chẽ với nhau, nên chúng ta phải có bổn phận giúp đỡ tất cả chúng sinh hữu tình loại bỏ khổ đau và nhận thấy được đâu là cội nguồn hạnh phúc. Giúp đỡ chúng sinh cũng có nghĩa là phải đối phó với nguyên nhân mang lại khổ đau đang liên hệ trực tiếp với tất cả chúng ta. Đấy là cách hiểu biết đúng đắn về quy luật tương liên.

7. Dù được một vị thầy giúp đỡ hay không thì mỗi người trong chúng ta đều phải tự mình tìm lấy một phương pháp, cách tu tập phù hợp với mình, nhất và đáp ứng được nhu cầu riêng của mình. Tiêu chuẩn trên đây là điều kiện tiên quyết giúp mình biến cải nội tâm, mang lại an bình cho tâm thức và phát huy các phẩm tính tích cực hầu giúp đỡ mình trở thành một người tốt. Do đó điều hết sức quan trọng là các vị thầy phải biết thuyết giảng tùy theo xu hướng tâm linh và khả năng tinh thần của từng người, tương tự như chính đức Phật đã từng làm như vậy vào thời đại của ngài. Quý vị, có vị nào có ăn uống giống hệt với người hàng xóm của mình đâu? Mỗi người ẩm thực tùy theo sự cấu tạo cơ thể của mình. Đối với món ăn tinh thần cũng thế thôi.

8. Hạnh phúc của mình lệ thuộc vào hạnh phúc của kẻ khác. Vì thế phải cố gắng làm tất cả những gì có thể làm được để giúp kẻ khác đạt được hạnh phúc. Đôi khi chúng ta cũng có cảm giác bất lực không sao có thể cứu giúp kẻ khác được, thế nhưng chúng ta không được nản lòng mà phải tiếp tục hành động trong chiều hướng tích cực. Nếu làm được như thế thì chúng ta mới có thể triển khai được trong nội tâm mình khả năng phát động lòng vị tha đích thật mang lại sự an bình trong tâm thức mình.

9. Không nhất thiết là phải theo một tôn giáo nào thì mới có thể biến cải được tâm thức mình. Dù tin hay không tin vào tôn giáo thì bất cứ một con người nào đều có thể biến cải tâm thức mình. Dù rằng các truyền thống tâm linh có đưa ra các phương tiện giúp đạt được mục đích ấy, thì đấy cũng không phải là con đường duy nhất buộc mình phải theo.Chính vì lý do đó, tôi vẫn thường quảng bá về một “nền tảng đạo đức ngàn năm” có thể áp dụng cho tất cả mọi người, dù có đức tin hay không.

10. Phải biết tôn trọng sự an vui của tất cả chúng sinh, vì thế không được làm điều gì sai trái hay gây tổn thương cho một chúng sinh nào. Đấy là điều căn bản nhất trong nền tảng đạo đức Phật giáo. Đó là nền móng của thái độ phi bạo lực, của lòng từ bi và tình thương yêu kẻ khác. Nếu mục đích tối hậu là tạo ra sự an vui cho kẻ khác càng nhiều càng tốt và mang lại những lợi ít lớn lao cho họ, thì quan trong là phải cố gắng với tất cả sức lực của mình, trong từng giây từng phút một, hầu có thể đạt được mục đích đó.

11. Đôi khi cũng xảy ra trường hợp mình chính là kẻ gây ra tai hại cho người khác mà mình không biết. Trong trường hợp này, tác động của nghiệp sẽ không giống như tác động được gây ra bởi các hành động mang tính cố ý. Động cơ thúc đẩy mình hành động mới là yếu tố quan trọng quyết định hậu quả nặng nhẹ mà mình phải chịu.

12. Việc tu hành đích thực không phải là ở những nơi thờ phụng mà ở bên ngoài các nơi ấy. Ở ngay giữa thế giới này, nơi mà chúng ta phải đối đầu với những cảnh huống của sự sống đích thật và chung đụng với những con người có thể gây ra mọi hận thù, thương yêu, thèm khát…

Tu tập theo một tôn giáo nào cũng thế, không phải giản dị chỉ có việc khẩn cầu, mà đúng hơn là phải phát huy được mặt xúc cảm tích cực như tình nhân ái, lòng từ bi, lòng tốt, sự rộng lượng, biết ý thức trách nhiệm, hiến dâng không chờ đợi một sự hồi đáp nào và cũng không cần suy nghĩ ai là bạn hay thù.

13. Khổ đau trong tâm thần có thể bộc phát mãnh liệt hơn khổ đau trên thân xác. Một người dù đang ốm đau, hoặc sống trong cảnh cơ hàn, hay phải đối phó với nhưng khó khăn, nhưng nếu biết giữ cho tâm thức lắng dịu và thanh thản thì vẫn có thể cảm thấy hạnh phúc. Tệ lắm thì hoàn cảnh cũng không gây ra sự buồn phiền cho người ấy, hoặc chỉ gây ảnh hưởng một chút mà thôi. Trái lại, một người sống trong một bối cảnh hài hòa, thế nhưng nếu tâm thức thường xuyên bị các xúc cảm xung đột khuấy động thì sẽ không sao có thể đạt được những gì trên đây. Điều quan trọng hơn hết là nếu muốn tìm thấy một cuộc sống hạnh phúc thì phải tạo ra sự an bình trong tâm thức mình.

Thông báo

Video