Văn xuôi

AI ĐÓ ĐANG QUAN SÁT MÌNH

Ajahn Brahm – Diệu Bảo dịch

03/04/2017

Vào thời xa xưa, một vị thầy thông thái phải đơn thân dạy cho cả một nhóm học trò tất cả những điều mà mọi người cần biết về cuộc sống. Có một vị thầy như thế.

Có một nhóm học trò sắp sửa được tốt nghiệp. Ông cũng có một cô con gái mà tất cả các học trò của ông đều cho là vô cùng quyến rũ.

Ngày kia ông thông báo với các học trò rằng ông có hai vấn đề. Vấn đề thứ nhất là ông cần phải tìm cho được một người chồng cho con gái ông, và theo truyền thống thời đó thì vị phu quân nên là một trong 12 học trò của ông. Khó khăn ở chỗ ông không tài nào quyết định được học trò nào sẽ trở thành một tấm chồng tốt.

Vấn đề thứ hai, đó là ông với vai trò là cha của cô dâu, cần phải trả hết chi phí cho một đám cưới thịnh soạn và sắp xếp cho cặp vợ chồng mới cưới một căn nhà khang trang đầy đủ tiện nghi. Khó khăn ở chỗ đây sẽ là một khoản chi phí tốn kém rất lớn.

Để giải quyết cả hai vấn đề này, vị thầy thông báo sẽ có một cuộc thi. Ông yêu cầu các học trò của mình lén lút đi vào làng khi trời tối và ăn cắp bất cứ thứ gì họ có thể lấy được, miễn là không ai được trông thấy họ. Rồi họ phải đem tất cả các món đồ lấy được về cho thầy giáo. Học trò nào làm theo đúng như hướng dẫn của ông và lấy được nhiều đồ nhất sẽ chiến thắng và cưới được con gái ông. Tất cả những món đồ quý giá sẽ là của hồi môn cho đôi vợ chồng hạnh phúc.

Các học trò ông vô cùng kinh ngạc khi thầy mình lại bảo mình đánh cắp đồ. Bình thường ông luôn là người rất đạo đức. Tuy nhiên vào thời đó, lời nguyện làm theo sư trưởng rất quan trọng cho nên họ chấp nhận tham gia vào cuộc thi. Hoặc có thể tất cả các chàng trai trẻ này đều trở nên mù quáng trước niềm ưa thích đối với cô con gái xinh đẹp của vị thầy của họ?

Bảy ngày sau đó, các cậu học trò ranh mãnh trốn vào làng khi trời tối, đánh cắp bất cứ cái gì họ có thể lấy được và đem về cho thầy của họ. Vị thầy cẩn thận ghi chép lại trò nào lấy được thứ gì và từ nhà nào. Đáng ngạc nhiên là không có học trò nào bị bắt quả tang cả.

Đến cuối tuần, vị thầy vời các học trò của mình lại để thông báo kết quả. Ông nói:

- Các trò lấy được thật nhiều thứ! Đủ cho bất cứ đôi vợ chồng nào cũng có thể khởi đầu cuộc sống gia đình một cách thuận lợi. Ngoại trừ một trong mười hai người ở đây, trò chẳng đem được gì về cả. Tại sao vậy?

Cậu học trò trẻ tuổi nhút nhát bước lên phía trước và nói:

- Bởi vì con nghe theo lời hướng dẫn của thầy, thưa thầy.

- Vậy là sao? Chả phải ta nói trò phải ăn cắp và đem các thứ đồ lấy được về cho ta sao?

- Vâng ạ. Nhưng mà thầy cũng nói chúng con rằng chỉ ăn cắp chừng nào không có ai trông thấy chúng con. Con trốn vào rất nhiều nhà vào 2h sáng, khi mọi người đều đã ngủ say cả. Nhưng cứ mỗi lần con chuẩn bị lấy một thứ gì thì con lại thấy rằng có người đang quan sát con. Vì thế cho nên con đi về tay trắng thưa thầy”

- Nếu như mọi người trong nhà đã ngủ cả thì ai quan sát trò?

- Là con đang quan sát chính con, thưa thầy. Con có thể nhìn thấy chính mình đang chuẩn bị đánh cắp. Do đó con không lấy gì hết.

Vị thầy vui mừng thốt lên

- Hay lắm! Hay lắm! Ít ra ta cũng có một học trò khôn ngoan biết lắng nghe lời ta suốt những năm qua. Những đứa còn lại đều là khờ khạo cả, đem tất cả những thứ lấy được trả lại cho chủ nhân của chúng. Họ sẽ không trừng phạt mấy đứa. Ta đã nói cho họ nghe về “cuộc thi” này cách đây hai tuần rồi. Họ biết mấy đứa sẽ tới. Đó là lý do không có đứa nào bị tóm cổ hết. Và nhớ đây, bất kể hành động bất lương nào các trò làm thì sẽ luôn có người quan sát mình. Bởi vì các trò thấy được hành động đó, các trò sẽ thấy tội lỗi và khổ sở.

Tất nhiên là sau đó, cậu học trò khôn ngoan kết hôn cùng cô con gái xinh đẹp. Vị thầy giáo đủ dư dả để có thể tổ chức cho họ một đám cưới thịnh soạn và một căn nhà đủ đầy tiện nghi như mong muốn. Rồi nhờ anh chồng quả thật khôn ngoan nên họ sống hạnh phúc bên nhau đến trọn đời.

Theo quyển “Don't Worry. Be Grumpy”